Jan Aarden story

Een legende! Bijna 50 jaar na zijn grootste successen leeft hij nog steeds voort!

Hoewel er veel andere verhalen de ronde deden waren de prestaties van Jan Aarden niet echt uitzonderlijk! Zeker niet gemeten naar hedendaagse maatstaven! Een paar goede uitslagen, maar geen constant presteren en zeker geen “paternosters” van uitslagen! Jan Aarden was een echte heer, Hij exploiteerde in Steenbergen samen met zijn vrouw een hotel genaamd hotel Aarden. Daarnaast was hij werkzaam als administrateur op de Suikerfabriek. Hotel Aarden bestaat nu nog en gaat hoewel het al weer bijna 50 jaar geleden is, nog regelmatig op de foto van de vele bezoekers uit de gehele wereld. Hoe kwam Jan Aarden aan die goede duiven? Het antwoord is simpel, dankzij Piet de Weerd en zijn eigen vasthoudendheid als kweker. Spelen is zilver, kweken is goud! Topfondduiven van Belgische en Nederlandse origine werden door Piet de Weerd aangevoerd. Oomens (Delbar-Deguffroy), Delbar (oa via Dusarduijn en Wagemaker) , Stichelbaut en Meesters (uit Zesentachtig maal het Zilvervosje) en later Burgemeester Boels stonden aan de basis van de Jan Aarden duiven. Hoewel Jan Aarden zoals eerder gezegd nauwelijks topuitslagen maakte, werd zijn roem en die van zijn duiven onsterfelijk. Hoe kwam dit?
Naast een geslaagde Public Relations rondom deze duiven kwam dit door het simpele feit dat een aantal topliefhebbers in en rond het prachtige West Brabantse dorpje Steenbergen die dit geweldige “genenpakket” in handen kregen, er geweldig mee uit zouden pakken op de zware Marathonvluchten. En er ieder voor zich sterk verervende duivenstammen mee zouden vormen! De roem van het west-brabantse Steenbergen op de zware fond was hiermee gemaakt. Er ontstond als het ware een “sneeuwbaleffect” van topkwaliteit! Het STEENBERGSE soort werd het genoemd.
 
Met name de afstammelingen van een paar beroemde Jan Aarden basiskoppels zouden het mooie weer maken. Deze duiven zouden de naam van Jan Aarden onsterfelijk maken. Op met name deze duiven zou de verdere uitbouw worden gebaseerd! We stellen ze aan u voor:
 
*****(A)***** het “Goei Koppel”: Donkere Wagemaker (Delbar via Stok) * de Oomens duivin (de absolute stamduivin ook wel de Piet de Weerd duvin genoemd; soort Delbar * Deguffroy)
 
***** (B) ***** “Donkere Wagemaker” (en later de “Geleende Wagemaker”) maal de Kromme (een rechtstreekse Staf Dusarduijn)”
 
***** (C) ***** “Geschelpte Koppel” of te wel het Oud Koppel : Late Meesters (uit “Zesentachtig” maal “Zilvervosje”) maal “Den Late Geschelpte” , een dochter van het Goei Koppel.
 
***** (D) ***** “Late Meesters” maal de “Oude Bonte” (uit Donkere Wagemaker * Elfpennertje)
Hieruit kwamen een aantal absolute toppers en de best verervende Aarden duiven allertijden zoals de “37”, “38”, “49”, de Diepe Mees …….
 
Op de nakweek van deze duiven stond geen maat … Denk aan, hoewel dit zeer persoonlijk is, in mijn ogen het best verervende fondkoppel ooit: de “37” maal Donkere Delbar!. De “49” zou met “de Kleine Cools” een wereldberoemd koppel gaan vormen enzovoort!
Met deze “vervolmaakte Delbars” zouden onze Belgische sportvrienden het op de latere Marathonvluchten zwaar te stellen krijgen. Selectie en Specialisatie zouden de “toverwoorden” zijn” voor het ontstaan van de Nederlandse Marathonduif! Binnenkort meer over de gouden opvolgers van Jan Aarden. De liefhebbers die zijn ras groot zouden maken!  Op de foto een typisch Aarden oog. Bijna zo beroemd als de schilderijen van Rembrand, Vermeer!
 
 
 
Een aantal liefhebbers zouden de roem en de glorie van het Jan “Aarden Ras” groot maken , voornamelijk met afstammelingen van de eerder genoemde topkweekkoppels. Een aantal van deze liefhebbers van het eerste uur (1950- 1960) waren:
 
 Toon & Piet Ligtenberg die er hun fameuze Oude Witpen (H55-496613) en het Bontje Aarden haalden. Dit Bontje Aarden zou gekoppeld tegen een Aarden doffer van Frans Geertse, de wereldberoemde “10” (56-472110) van Ligtenberg en het fameuze “Oud Doffertje” van van der Wegen voortbrengen (58-341753) !!!! Stamvader van het wereldberoemde van der Wegen ras! Een zoon van die “10” zou vader worden van de Dolle van Marijn van Geel en aan de basis staan van dit wereldras! Over vererving gesproken!
 Huisvriend (hokverzorger) Toon Stoffelen kreeg wereldroem door de “Oude Witpen” een zoon van het Oud Koppel. Hij werd vader van de wereld beroemde vliegwonders “Mooike” , “Kleintje”. Tezamen met zo’n andere wonderduivin “het Bontje”, zouden ze vele jaren de Nationals domineren.
 
Jan van der Par kocht er zijn Donker Doffertje (Uit “37” maal Donkere Delbar) en kweekte er zijn wereldberoemde “01” uit.
 
 Chiel van Agtmaal haalde er zijn Oude Aarden (ook weer zo’n goudklomp uit het Geschelpte Koppel hoewel Piet de Weerd hierover een andere mening was toegedaan!) Hij formeerde er tezamen met zijn zoon Henk, zijn Oud Koppel mee. Ouders van een tiental cracks en van een tweetal superduivinnen: de Wereldberoemde “500” duivin (61-141500) en de Donkere Dax duivin. Uit de de “500” kwam oa de moeder van de “Dolle” van Marijn van Geel. Volgens "insiders" was deze "500" de best verervende Aarden ooit.
 
 
 
De Donkere Dax was de stammoeder bij Janus van der Wegen!! Bij van der Wegen kwam hieruit, gekoppeld met het wereldberoemde Oude Doffertje, een aantal geweldige cracks waaronder “de Lamme” en de 1e Nationaal Dax! Op hetzelfde concours speelde Stoffelen 2, 5 en 17 Nationaal met precies hetzelfde soort! Uit de “500” maal de Oude Stoffelen kwam de wereldberoemde “26" die later door Piet Lazeroms werd gekocht. Even opletten, deze duivin won 4e, 6e, 16e,44e, 74e Nat Dax, 13e, 17e Nationaal St.Vincent en nog een 5-tal prijzen op de grote fond! Er hebben nooit veel betere gevlogen!
***** de molenaar Jan de Weert (evenals Stoffelen, Ligtenberg, van Agtmaal uit Steenbergen) kreeg ze ook uit de “37” maal de Donkere Delbar en deze Oude Aarden doffer zou de vader worden van de “76” en de wereldberoemde “131”. Ook zo’n vlieg- en kweekwonder. Een zoon van haar werd de Doffer van het wereldberoemde stamkoppel van Braakhuis. Deze Limburger zou met zijn Zwarte Moordenaars vele jaren schitteren!
 
 
 
"last but not least" de (in mijn ogen onderschatte) Jan Cools uit Nieuw Vossemeer, vriend van Jan Aarden, met zijn fameuze Oude Aarden koppel en de latere supercracks de “Autowinnaar” en de Barcelona. De samenkweek (’56)   tussen Cools en Aarden leidde tot geweldige explosie van kwaliteit bij zowel de Cools als de Aarden duiven. In de hedendaagse topkolonies blijken de Cools/Aarden duiven een heel belangrijke rol te spelen. Daarover later meer! Waarschijnlijk heeft de commercie hier het minst toegeslagen en zijn uit deze duiven de beste hedendaagse Aardens gekweekt!?
 
 
***** Niet uit Brabant maar van de Zuid Hollandse Eilanden en dan specifiek Goeree Overlakkee kwamen de Gebr,Vroegindeweij en Ko Nipius . De grote kampioenen van de NABvP uit het duivendorp Middelharnis. “Ko Nipius was tezamen met zijn “soigneur” Joep van Dongen onklopbaar tot 700 KM maar op de overnachtfond konden ze met hun dure Belgische rassen geen platte prijs halen. Tot dat de Aardens in beeld kwamen. Met onder andere 4 kinderen uit dat fameuze Geschelpte Koppel kon het niet misgaan. Na inbreng van de Aardens waren ze op dat spelonderdeel onklopbaar! Uit Puttershoek kwam Bakker Barendregt. Hij zou ook een belangrijke bijdrage leveren bij de verdere ontwikkeling van de Ned.fondduif. Aan de basis ook weer die legendarisch Meesters duiven (86 * Zilvervosje), die zo belangrijk waren geweest in de ontwikkeling van de Aarden duif! Ook de Gebr.Vroegindeweij, die de belangrijkste stamduiven van Aarden een tijd op hun kooi hadden, zouden met hun Aardens wereldfaam verwerven! <B> Wortd vervolgd ... op de foto een Aarden Cools duif anno 2000: de Stamvader van A.Schults en znn
 
Ook in Brabant zelf ging het Aarden verhaal verder. Piet Lazeroms uit Zegge kocht op advies van Piet de Weerd hele hokken tegelijk: van Agtmaal, van der Par, Stoffelen, Ligtenberg. Het maakte deze ondernemer/ijzervlechter uit Zegge niet uit. Zoals hij zelf was waren ook de Aardens, “taai als leer”. Ze geven nooit op! Hele hokken tegelijk, dan had hij in ieder geval ook de goede!! Hij was dan ook degene die de meeste Aardens onder het dak had en dus een echte “schatbewaarder” van dit ras. Velen zouden er mede van profiteren: Gebr.van Zelderen (zo,n 5x de 1ste nationaal), Jacobs, van Peperstraten etc etc. In de 90'er jaren zou ene Cor de Heijde uit Made er zijn hedendaagse Klamper-imperium mee formeren. Gekregen van Lazeroms en gekoppeld met Aardens via Piet de Weerd. Theo Ernest uit Halsteren zou op zijn beurt weer met een 100% van Zelderen (lees Lazeroms) zijn stam vormen en fantastische Barcelona successen vieren.
Diefstal en een verkoop maakte een einde aan deze successtory. Piet Lazeroms was zelf trouwens teveel “bon vivant” om er alles uit te halen wat er in zat, anderen des te meer!! T'is maar waar de prioriteiten gelegd worden!
 
***** Uit Heiningen kwamen Hub en Hein Oostenrijk die zeer succesvol werden op de grote fond. Daar zouden de hedendaagse fondkampioenen Gebr. Brugemann uit Assendelft, maar ook de keihard vliegende Leo Kouters geweldig mee slagen. Waar haalde Vertelman zijn geweldige kweekduivin (helaas gestolen), juist ja … bij Leo Kouters. De Oostenrijken kochten de Aardens oa. bij Ko Nipius. ***** Via Ligtenberg kwam zoals genoemd een zekere Adrianus van der Wegen aan een duif die meer beschreven is dan welke duif ook; het wereldberoemde “Oud Doffertje”. Zijn vakmanschap en een succesvolle kruising met duiven van Gruiters zouden deze stam op wereldniveau brengen. De "Lamme", de "Barcelona" zouden daar in de Ravelijnstraat grote successen vieren. Net als goede wijn, des te ouder des te beter! Ook de ex-compagnon van Jan Cools ene Marijn van Geel uit Nieuw Vossemeer deed van zich spreken met het Aarden-Ligtenberg soort. Zijn vrouw Martha zou deze van Geel duiven wereldberoemd maken. De wereldberoemde doffers de "Dolle" en "Lange" hadden bijna niets anders dan Ligtenberg origine! ***** Aardns gekruist met de beroemde duivinnen "Blauwtje" en het "Vaaltje" van Daan de Ron haalden ook de Gebr.de Groot en nog later de Gebr.van Giels de voorpagina’s met hun bombardementen op de zware fond! Het is onmogelijk om al deze “liefhebbers” pur sang op te noemen. ***** Toch nog een paar voorbeelden. Frans van Peperstraten uit Oude Tonge in de begin tachtiger jaren als een komeet aan de top van de Ned.fondsport gekomen. Via keiharde selectie en een geweldig kweekhok bouwde hij in korte periode een geweldige Aarden stam op. Hij had ze van de drie grote Aarden-lijnen van dat moment: Lazeroms, van Geel en van der Wegen (de eerste twee lijnen via de Gebr.Vroegindeweij en de Van der Wegens via Bert van Es!!) en mixte deze met de Aardens van Pieter Jelles van der Slik en van Cock van Eck. Via een keiharde no-nonsense aanpak en nauwe inteelt naar zijn stamduiven, bouwde hij zijn beroemde Sloper-stam op. Duiven met 12-15 overnachtfondprijzen waren eerder regel dan uitzondering! Zijn Barcelona, de "03", de Marathon, de twee superkweekkoppels zouden allen wereldfaam krijgen etc. De "03" behoorde met oa. een 9e, 13e Nationaal Barcelona, een 23e Nationaal Dac maar ook een 22e en 27e Nationaal Munchen tot de beste fonduiven ooit. Frans zou oa 2e, 5e en 14e Nationaal Kampioen worden en met de Marathon de beste fondduif van Nederland in het loodzware seizon '81 bezitten! Zijn stam zou wereldwijd worden verspreid. In Nederland, Belgie, Japan, de VS, maar ook in Duitsland zouden er grote successen mee worden gevierd. Met zijn Oude sloper "03" soort en de Cools Aarden duiven van zijn vriend en marathonkampioen FBZ 2001, Piet de Vogel heeft hij weer een kolonie oersterke fondduiven onder de pannen! ***** Wat te denken van ene Jac.Steketee uit Bruinisse en later in zijn spoor vele kampioenen die met zijn soort duiven wonderen zouden verrichten. Hij zou de Aarden-Cools duiven veredelen en kruisen met de beste van Wanroys via bankdirecteur Hendriks uit Twello. Eigenlijk waren deze laatste via de legendarische "Spin" van origine ook grotendeels Aarden duiven! Deze Steketee-Cools tak zou veel furore maken. Waarschijnlijk ook vanwege de nuchterheid van deze Zeeuw en het feit dat de van der Wegens, de van Geels en de Lazeroms duiven via de vele PR campagnes veel commercie aan zouden trekken. De laatste twee collecties zouden in een met veel publiciteit omklede aangekondige Totale Verkoop komen! Deze werden een groot succes, maar de stam viel uiteen! In de luwte werkte Jac Steketee ondertussen aan zijn Cools stam, wars van de vele commercie. Evenals Ceasar geldt ook voor hem: hij kwam, zag en overwon. *****
 
En zo zouden we nog vele bladzijden kunnen vullen! Het resultaat van deze Aarden explosie zou verbijsterend zijn! Hoewel de papieren stambomen geduldig waren (er zullen ongetwijfeld ook vele onwaarheden op papier zijn gekomen) is de kern van de zaak dat er in in de Zuidwesthoek van Nederland een specifiek “soort” duiven ontstond voor de zware overnachtfondvluchten! “Uitgemendeld” voor de zware overnachtvluchten. Specialisatie, uitgekiende kweekmethoden en keiharde selectie op de 1000 Km vluchten zouden hun werk doen. Hoewel we in de genenpakketten van deze duiven (op basis van modern onderzoek) veel duiven zouden tegenkomen die bij Jan Aarden op het hok gezeten hebben, is het onjuist te spreken over het Jan Aarden ras!. Gezien de brede variatie is het eigenlijk veel beter te spreken over het Hollandse Marathontype!
 

PdV